Tytuł projektu: Skuteczna komunikacja. Niezbędne narzędzie w pracy młodzieżowej
Beneficjent: Akademickie Centrum Informacji i Edukacji Europejskiej, Warszawa, woj. mazowieckie
Nr projektu: PL-43-009-2008-R1
Czas realizacji: 2008-08-08 - 2008-08-15
Miejsce realizacji: Poronin
Rodzaj działania: kurs szkoleniowy
Uczestnicy: 29 osób z Czech, Estonii, Węgier, Litwy, Wielkiej Brytanii, Holandii, Cypru, Włoch, Turcji, Łotwy, Rumunii, Malty, Polski

W sierpniu 2008 r. zorganizowaliśmy międzynarodowe szkolenie zatytułowane „Skuteczna komunikacja. Niezbędne narzędzie w pracy młodzieżowej”. Było ono uwieńczeniem wielu miesięcy rozmów
o zderzeniach kultur, braku porozumienia się, przyczynach konfliktów wewnątrzgrupowych oraz sposobach ich skutecznego rozwiązywania. U podstaw szkolenia leżała idea, iż przyczyną wielu konfliktów (interpersonalnych, intrapersonalanych oraz grupowych) jest brak umiejętności skutecznego porozumiewania się, zarówna słuchania jak i mówienia.

Tematyka szkolenia okazała się niezwykle interesująca; otrzymaliśmy znacznie więcej zgłoszeń niż było przewidzianych miejsc, co jest najlepszym dowodem na to, jak bardzo potrzebne są szkolenia z zakresu kształcenia umiejętności społecznych, które łączą teorię z praktyką.

Celem szkolenia było podnoszenie kwalifikacji pracowników młodzieżowych oraz zdobycie nowych umiejętności dzięki holistycznemu podejściu, angażującemu zarówno myślenie analityczne jak i emocje uczestników. Na 3 tygodnie przed projektem rozesłaliśmy wśród uczestników ankiety dot. porozumiewania się wewnątrz organizacji oraz metod rozwiązywania konfliktów. Pozwoliły one trenerom na zorientowanie się, czy proces komunikacji w grupie przebiega świadomie, w jaki sposób podejmowane są decyzje, jak grupy radzą sobie w sytuacji konfliktowej etc.

Nasze szkolenie zorganizowaliśmy w ramach Akcji 4.3. Trwało 8 dni i zorganizowaliśmy je w niewielkiej mieścinie na południu Polski. Uczestniczyli w nim pracownicy młodzieżowi reprezentujący różne środowiska, m.in. logoterapeuta z Malty, nauczycielka z Rumunii, harcerz z Czech oraz osoby zajmujące się  na co dzień pracą z młodzieżą, dla których udział w kursie miał wymiar praktyczny. Zajęcia były prowadzone przez 3 trenerów: z organizacji koordynującej projekt (ACIEE), z Akademii Pokoju
i Rozwoju w Gruzji oraz z Polskiego Związku Głuchoniemych.

Program szkolenia został tak skonstruowany, aby położyć jak największy nacisk na poprawę jakości relacji międzyludzkich, podkreślanie roli aktywnego słuchania, prawidłowego przekazywania treści, umiejętnego zadawania pytań zwrotnych oraz skutecznego rozwiązywania problemów przez ich prawidłowe sformułowanie.

Trenerzy przygotowali niezwykle ciekawe i różnorodne zajęcia, co znalazło uznanie wśród uczestników, wyrażone podczas ewaluacji końcowej projektu. Warsztaty miały nowatorski
i interaktywny charakter. Zawierały elementy psychologii, dynamiki grupy oraz uczyły obserwacji
i prawidłowego reagowania na zmiany zachodzące w grupie. Uczestnicy poznali m.in. jak wyłonić lidera grupy, jak postępować z negatywnymi członkami grupy, jak prawidłowo sformułować feedback, jak motywować grupę do wspólnej pracy. Trenerzy kładli duży nacisk na współpracę
w grupie, na właściwe przekazywanie komunikatów oraz na prawidłową reakcję i nie wyciąganie przedwczesnych wniosków. Podkreślali też, by krytykowane były opinie, przedmioty, a nie ludzie oraz by precyzować, z czym się nie zgadzamy i dlaczego. Umiejętności te były ćwiczone m.in. podczas warsztatów „Bezludna wyspa”, „ I-message” oraz podczas gier symulacyjnych. Co ciekawe, podczas ewaluacji dziennej uczestnicy podkreślali, że już zauważyli u siebie pewne zmiany. Zaczęli wdrażać
w życie umiejętności zdobyte w ciągu dnia, m.in. inaczej formułowali instrukcje, komentarze oraz stosowali pytania zwrotne. Zaczęli też baczniej obserwować niewerbalne zachowania w grupie. Są to wspaniałe dowody na to, że poziom szkolenia było wysoki, a zajęcia miały charakter aplikacyjny
i spotkały się z uznaniem uczestników.

Dodatkowo odbył się blok zajęć z języka migowego, które prowadził niedosłyszący trener. Przedstawił on historię języka migowego i rozwoju alfabetu, zapoznał grupę z podstawowymi znakami, a na koniec zaprezentował i omówił kilka scenek, których bohaterowie posługiwali się językiem migowym. W ten sposób uczestnicy szkolenia poznali dodatkowy aspekt komunikacji niewerbalnej oraz przełamali swoje obawy zw. z kontaktami z osobami niedosłyszącymi.

Wymiar międzykulturowy szkolenia przejawiał się przed wszystkim w tym, że wzięli w nim udział przedstawiciele różnych organizacji z kilkunastu krajów UE, reprezentujący różne grupy społeczne oraz o różnym tle kulturowym. Szkolenie stworzyło dla nich platformę wymiany doświadczeń związanych z pracą w grupie, z występującymi problemami oraz ze stosowanymi metodami pracy. Możliwość dyskusji oraz pracy w grupie z osobami pracującymi w trzecim sektorze w zagranicznych organizacjach jest niezwykle cennym doświadczeniem. Dzięki temu spotkaniu nawiązane zostały nowe kontakty między organizacjami, które w przyszłości mogą się przerodzić we współpracę.  Zaproponowaliśmy też uczestnikom, aby utworzyli jeden duży słownik na kolorowych kartkach przyklejonych na ścianie. Codziennie pojawiały się na nim nowe słowa, które były tłumaczone na inne języki. Poza tym, wzbogaceniem aspektu międzykulturowości było także przeprowadzanie energizerów na przemian przez osoby z różnych krajów, co wzbogaciło wiedzę pozostałych uczestników o nowe metody pracy. Zorganizowaliśmy także „Wieczór międzynarodowy”, podczas którego uczestnicy kolejno reprezentowali swoje kraje poprzez pokazy slajdów i prezentacje tańców narodowych, a także poczęstunek. Do udziału w tym spotkaniu zaprosiliśmy także mieszkańców, dzięki czemu mieli oni szansę poznania kultury i krajobrazów Cypru, Włoch, Rumunii
i in. krajów. Wystawa zdjęć z różnych krajów wisiała w holu budynku przez cały czas trwania projektu.

W ewaluacji końcowej uczestnicy podkreślali, że szkolenie przerosło ich oczekiwania. Dzięki niemu zyskali nowe umiejętności zawodowe, niezbędne w codziennej pracy z młodzieżą oraz osobiste, które są konieczne w podtrzymywaniu dobrych relacji z innymi osobami,
a także są przydatne w podejmowaniu właściwych decyzji. Oczekujemy, że wzrośnie dzięki temu jakość pracy w grupie, a w efekcie jakość przygotowywanych projektów w ramach Programu „Młodzież w działaniu”.

Joanna Markowska