ŚCIEŻKA GEOLOGICZNA
Grupa „Geolodzy” to nieformalne Koło skupiające wokół siebie studentów, wolontariuszy, entuzjastów ochrony przyrody, przewodników i turystów. Nie mamy składek członkowskich, wyznaczonego terminarza spotkań, wszystkiego tego co nieraz charakteryzuje zorganizowane Koła czy Kluby. Na potrzeby projektu wyłoniliśmy spośród siebie ścisłe grono osób, które przy wsparciu pozostałych członków miało za zadanie koordynowanie projektu. Nazwa którą przyjęliśmy nawiązuje do podejmowanych przez nas działań; popularyzacji i ochrony przyrody, walorów turystyczno-krajoznawczych regionu a także organizacji rajdów.
Na pomysł utworzenia ścieżki wpadł Grzegorz Szczęsny, lider i koordynator projektu a tzw. impuls do działania dał prezydent miasta Kielce, Pan Włodzimierz Lubawski, który na bazie istniejących na terenie Kielc rezerwatów geologicznych, postanowił utworzyć GeoPark.
Kierując się myślą „Piękna jest świętokrzyska ziemia. Poznawać ją jest obowiązkiem i potrzebą serca”, postanowiliśmy włączyć się w ten projekt i zapoczątkować działania mające na celu utworzenie ścieżki edukacyjnej na terenie Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego. Tereny te natura hojnie wyposażyła w niezwykłe bogactwo tworów geologicznych dokumentujących historię Ziemi. Znajdujące się na obszarze Parku liczne obiekty; rezerwaty, pomniki przyrody, odsłonięcia skalne, będące dziełem natury jak i świadectwem obecności ludzkiej, decydują o wyjątkowej jego wartości jako poligonu naukowego jak i terenu o wyjątkowej wartości dydaktycznej, wychowawczej i rekreacyjnej.
Zajęcia na ścieżkach umożliwiają wykorzystanie środowiska przyrodniczego jako źródła wiedzy geograficznej, biologicznej, chemicznej i fizycznej itp. Od lekcji różnią się tym, że obejmują szerszą tematykę poznawczą, większy teren, znacznie dłuższy czas i odbywają się po wyznaczonych oraz opisanych za pomocą tablic informacyjnych trasach. Środowisko bliższe i dalsze szkoły, oglądane i badane w czasie wędrówki, ukazuje mnóstwo zjawisk, żywych i bezpośrednich i to nie tylko z dziedziny przyrody ale i z ekologii, biologii, geografii, historii, fizyki. Wędrówki trasami ścieżek przyrodniczych stanowią przede wszystkim wspaniałą lekcję w terenie. Rozszerzają wiedzę uczniów o najbliższym środowisku przyrodniczym i zachowaniu się w nim człowieka.
Wzorując się na tak pięknych ideałach i wykorzystując wspaniałe warunki terenowe postanowiliśmy wystąpić do Narodowej Agencji z projektem utworzenia takiej ścieżki przyrodniczej. Pomysł nasz został zaakceptowany przez Komisję i wówczas mogliśmy przystąpić do działania.
W ramach projektu została wytyczona i wyznakowana ścieżka edukacyjna o długości 60km. łącząca w jeden ciąg znaków, najpiękniejsze i najcenniejsze pod względem przyrodniczym, historycznym i edukacyjnym miejsca na terenie Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego. Dodatkowo ścieżka została wyposażona w system tablic informacyjnych i drogowskazów umożliwiających łatwiejszą orientację w terenie. Oprócz tego w miejscach najczęściej uczęszczanych ustawiliśmy drewniane ławy i stoły, stanowiące niejako „zestaw wypoczynkowy”. Aby nasza ścieżka zaistniała w świadomości turystów, pedagogów, mieszkańców a w końcu władz samorządowych podjęliśmy szereg działań reklamowych, przewidzianych w projekcie .Stworzyliśmy i wydaliśmy kolorowy folder ścieżki, który nieodpłatnie rozdajemy przy okazji organizowanych przez nas imprez. Zorganizowaliśmy dwudniową sesję edukacyjno-krajoznawczą, podczas której zaproszeni przez nas wykładowcy, prezentowali zagadnienia z zakresu ochrony przyrody, historii i geografii regionu.
Wspólnie z Oddziałem Świętokrzyskim PTTK w Kielcach, który zresztą był naszą organizacją wspierającą, wykonaliśmy kolekcjonerską odznakę „Turysta Geolog”. Trzystopniową odznakę można zdobyć wędrując po trasach ścieżki, po okazaniu specjalnej książeczki z potwierdzeniem pobytu.
Kulminacją podejmowanych przez nas działań a zarazem inauguracją otwarcia ścieżki był „I Rajd Geologiczny PTTK. Prawie 800osób wędrowało w tym dniu nowo wyznaczonym szlakiem. Spotkaliśmy się wszyscy na zlocie gwiaździstym u stóp Chęcińskiego zamku. Była wspaniała zabawa, gry i zabawy z cennymi nagrodami, a rajd zakończyliśmy wspólnym ogniskiem z pieczoną kiełbaską.
Po zakończeniu projektu nie spoczęliśmy na laurach jak to bywa w wielu przypadkach. Co prawda skład osobowy zmienił się i cały czas ewoluuję ale z tym samym co kiedyś zapałem współpracujemy z dziećmi i młodzieżą, organizujemy rajdy, zloty i happeningi. Chcieliśmy aby utworzony szlak był przyjazny środowisku, mieszkańcom i aby korzystała z niego jak największa rzesza entuzjastów obcowania z przyrodą. Myślę że nam się to udało. W zeszłym roku zorganizowaliśmy „II Rajd Geologiczny PTTK” w którym uczestniczyło prawie 1800 osób z całego woj. i można śmiało że była to prawdopodobnie największa tego typu impreza w Polsce, a na pewno w regionie. Ogromne zainteresowanie sponsorów, władz samorządowych, wywiady dla radia, telewizji i prasy sprawiły że Rajd ten i cała ścieżka cieszy się coraz większą popularnością nie tylko na szczeblu regionalnym. Wszystkich zainteresowanych zapraszam na stronę www.rajdgeologiczny.prv.pl. Za naszą działalność zostaliśmy wyróżnieni w 2004r. przez Prezydenta Kielc.
Poniżej chciałem zamieścić listę wskazówek, które mogą się przydać osobom dopiero zaczynającym przygodę z projektem.
Po pierwsze na sukces projektu składa się: 50%ludzie, 30%kosztrorys, 15%harmonogram, 5%szczęście. Starajcie się jak najstaranniej dobierać osoby z którymi będziecie realizować projekty. Zapomnijcie przy tym o osobistych sympatiach lub antypatiach, długach wdzięczności czy zobowiązaniach. Stawiajcie na ludzi sprawdzonych z przydatnymi umiejętnościami. Na potrzeby projektu wybierzcie spośród siebie tylko niezbędne grono osób tzw. prezydium, które będzie podejmowało strategiczne decyzje. Pozostałe osoby mogą uczestniczyć w projekcie na zasadzie współpracy dysponując dodatkowo głosem doradczym. Mało rozbudowany Zarząd pozwoli na szybsze i łatwiejsze podejmowanie decyzji a w razie konfliktów uniemożliwi tworzenie przysłowiowych „obozów”. Kłótnie o przywództwo i niezgodność charakterów to najczęściej spotykane przyczyny konfliktów. Spośród siebie musicie wybrać lidera i od razu przydzielić każdemu funkcję stosowną do jego umiejętności. Lider powinien mieć głos decydujący a wy powinniście darzyć go całkowitym zaufaniem. Cały czas pamiętajcie, że za swoje decyzję, które mają wydźwięk finansowy bierzecie pełną odpowiedzialność.
Szczególną uwagę zwróćcie przy konstruowaniu kosztorysu. Na wszelkie większe kwoty, które chcielibyście wydać a zakładacie je w budżecie podpisujcie umowy przedwstępne. Unikniecie wtedy sytuacji, że ktoś podstawi was pod ścianą, nagle zmieni warunki finansowe albo wyprze się swoich słów. Przy powierzaniu firmom lub instytucją jakiegoś zadania którego z wiadomych względów nie jesteście w stanie wykonać sami zawsze podpisujcie umowę o dzieło z wyraźnym określeniem warunków finansowych, faktura wystawiana jest już po fakcie i raczej nie ma od niej odwołania. Nigdy nie wierzcie nikomu na słowo a już zwłaszcza urzędnikom i władzom samorządowym. Wiem że to może być deprymujące i wstydliwe dając komuś do zrozumienia że mu się nie ufa. Gwarantuje że takie zachowanie to wyraz profesjonalizmu i jest powszechnie uznawane i szanowane. Szczególną ostrożność zwróćcie na kurs walut. Wyższy kurs to okazja do zrobienia większych zakupów ale zdarzają się gwałtowne spadki nawet o 50gr. i wtedy można wpaść w poważne tarapaty finansowe. Dlatego zawsze rezerwujcie poza budżetem kwotę 500-1000zł na nieoczekiwane zdarzenia. Najlepiej aby wasz kosztorys obejrzał prawnik, finanansista, księgowy. Często z braku doświadczenia w projekcie pojawiają się już takie błędy, że późniejsza realizacja bywa czasem nie możliwa.
Starannie konstruujcie harmonogram. Często powielanym błędem naszym także jest zbyt krótki zakładany czas realizacji. Do dyspozycji mamy 12 miesięcy i zawsze korzystajmy z tego czasu. Lepiej zrobić coś wolniej ale staranniej.
I na końcu jeszcze jedna ważna rzecz. Pisząc projekt myślcie tak jakby miał on się już zakończyć. Myślcie w jaki sposób rozliczycie wasz projekt, konsekwentnie prowadźcie dokumentację, sprawy finansowe, wszystko po to aby sprawnie i bez przeszkód zakończyć projekt. Życzę wszystkim przyjemnych i niezapomnianych wrażeń i gwarantuję, że włożona praca z czasem da wam mnóstwo satysfakcji.
Grzegorz Szczęsny |
